Het bosloket: ondersteuning voor meer bos

Wil je als lokaal Oost-Vlaams bestuur meer bos in je gemeente of stad? Vraag advies of laat je begeleiden. Ontdek in dit filmpje de voordelen van meer bos in jouw gemeente of stad.

Advies

Heb je algemene, praktische, juridische, technische of planologische vragen rond bosuitbreiding? Neem contact op via bosloket@oost-vlaanderen.be .

Begeleidingstraject

Je kan op maat van je eigen gemeente een begeleidingstraject laten uitwerken, van idee tot spade in de grond, met inbegrip van alle mogelijke subsidies.

Samen bekijken we in grote lijnen wat mogelijk is en wie wat het best opneemt. Daarbij zetten we in op maatwerk en lokale samenwerking met andere partners. Er is begeleiding mogelijk in elke fase. Je beslist uiteindelijk zelf wat je als lokaal bestuur wil inbrengen en welke expertise je wil inhuren in het traject.

Mogelijk stappenplan:

  1. Verkenning van de vraag
  2. In kaart brengen van geschikte gronden voor bebossing
  3. Uitwerken van een plan van aanpak
  4. Realisatie van een concreet bebossingstraject
  5. Begeleiding van een plantactie
  6. Opvolging en beheer
  7. Stimuleren van particuliere grondeigenaars om te bebossen

Meer info vind je in het omgevingscontract.

Praktijkervaringen gemeenten en steden

Tijdens een webinar op 12 oktober 2021 deelden 4 lokale besturen hun ervaringen over de samenwerking met het Bosloket.

Waarom zou jij beroep doen op het Bosloket? Je ontdekt via hun praktijkervaringen hoe je het Bosloket kan inzetten op maat van de gemeentelijke of stedelijke situatie:

Hoe aanvragen?

Neem contact op met bosloket@oost-vlaanderen.be. De trajectbegeleiding verloopt via het omgevingscontract.

Het bosloket is een gezamenlijke initiatief van de Provincie Oost-Vlaanderen en de 3 Oost-Vlaamse Bosgroepen die hun expertise en ervaring bundelen.

Tweede editie van de brochure Oost-Vlaanderen natuurlijk!

De Provincie Oost-Vlaanderen brengt editie 2 van de brochure Oost-Vlaanderen natuurlijk! uit.

In deze praktische gids vind je het overzicht van de natuur-en bosgebieden in het beheer van de Provincie Oost-Vlaanderen. De gebieden zijn ingedeeld volgens de toeristische regio’s. Bij elke gebied hebben we de bijzondere fauna en flora vermeld.
Daarnaast krijgen ook de gebiedsgerichte projecten, waarbij de Provincie als partner betrokken is, de nodige aandacht. Je leert ook bij over de Oost-Vlaamse ecologie, biodiversiteit en de actuele uitdagingen op vlak van natuurbeleid waar de Provincie rond werkt.
Je kan de brochure gebruiken als praktische gids voor een actieve uitstap. Of als toegankelijk naslagwerk over de Oost-Vlaamse natuur en het provinciaal natuurbeleid.

De gedrukte gidsen zijn vanaf oktober 2021 beschikbaar. Exemplaren kunnen aangevraagd worden via natuur@oost-vlaanderen.be

Aanbod Provincie Oost-Vaanderen nav Vlaams Klimaat- en Energiepact

De Vlaamse regering keurde op 4 juni 2021 het Lokaal Klimaat en Energiepact goed. Om de 60 Oost-Vlaamse lokale besturen in de uitgebreide en grensoverschrijdende klimaatmaterie te ondersteunen, ondertekende het provinciebestuur op 29 juli dit pact als ondersteuner.

Met dit pact wil Vlaanderen tussen nu en 2030 samenwerken met lokale besturen om klimaatdoelstellingen waar te maken. Daarbij wordt een sterke financiële ondersteuning voorzien.

Voorwaarde is dat de gemeente ook instapt in het Burgemeestersconvenant 2030.

Steden en gemeenten krijgen tot 29 oktober 2021 tijd om het pact te ondertekenen.

De Provincie Oost-Vlaanderen ondersteunt reeds lang actief de 60 lokale besturen. We combineren expertise, terreinkennis, ervaring. We doen dit o.a. via de opmaak van lokale en regionale klimaatplannen, het uitgebreid aanbod in het Omgevingscontract, via talrijke subsidies.

Hier vind je ons aanbod per werf van het Vlaams Klimaatpact

Nieuw in het omgevingscontract: Trek het landschap je dorp in

Nieuw in het omgevingscontract: Trek het landschap je dorp in
Wil je als gemeente samen met dorpsbewoners een ontmoetingsplek vorm geven? Wil je de link tussen het dorp en het landschap versterken?
Dan kan je hiervoor beroep doen op het nieuw aanbod ‘Trek het landschap je dorp in ‘ uit het Omgevingscontract.
Aan de hand van een participatief traject wordt een plan opgesteld. Het kan gaan om een groene ondergewaardeerde plek in het hart van het dorpscentrum, een open plek achter het buurthuis of een plein dat onthard kan worden.

Provincie Oost-Vlaanderen geeft 149 500 EUR aan 5 circulaire ketenprojecten

Provincie Oost-Vlaanderen geeft 149 500 euro aan vijf circulaire ketenprojecten. Met de deze subsidie ondersteunt het Provinciebestuur organisaties die de circulaire economie in Oost-Vlaanderen bevorderen.

Gebruikt reclametextiel wordt boekentas-set

Een hippe boekentas-set uit reststromen van reclametextiel met daarin een boekentas, turnzak, pennenzak en zwemzak. Dat is het idee achter het project ‘Circulaire schooltassen’, een samenwerking tussen vzw Weerwerk, Saflot Creative Consultants, Icefish en de Broeders van Liefde. Via dit project willen de initiatiefnemers onderzoeken hoe ze deze boekentas-set in de markt kunnen zetten zodat deze producten gemakkelijk hersteld en hergebruikt kunnen worden.

Herbruikbare verpakkingen voor afhaalmaaltijden

Het bedrijf Durafest uit Dendermonde wil via het initiatief ‘Red-Use’ komaf maken met wegwerpverpakkingen bij afhaalmaaltijden. Daarbij kunnen restaurants gebruik maken van herbruikbare maaltijdbowls die na gebruik terug ingezameld en gereinigd worden. Met deze subsidie wil het bedrijf haar aanbod verder op punt stellen en haar werking uitbreiden naar Aalst. Het bedrijf werkt daarvoor samen met het bedrijf Roltex NV en de maatwerkbedrijven MAAAT vzw en Stroom vzw.

Hergebruik van chocoladerestromen, bierdraf en onverkoopbaar fruit

Het project ‘Bon Bon Bis: gebruik van reststromen in chocoladeproducten’ gaat de strijd aan tegen voedselverliezen. Het maatwerkbedrijf Con Brio/Compaan vzw, Cacaolab bv en sterrenrestaurant Publiek slaan daarbij de handen in elkaar om onverkoopbare chocolade te herwerken tot nieuwe chocoladeproducten met een vulling bestaande uit onverkoopbaar fruit of bierdraf. Het project draagt zo bij aan de ambitie van Vlaanderen om 30% van de voedselverliezen te voorkomen, opnieuw te verwerken als voedsel of hoogwaardiger te valoriseren tegen 2030.

Afvalverwerker wordt grondstofleverancier

Jaarlijks wordt er meer dan 700 000 ton groenafval geproduceerd in Vlaanderen, waarvan het merendeel aan snoeihout, maaisel en bladeren verzameld wordt via afvalintercommunales. Dit groenafval wordt momenteel gecomposteerd of vergist. ILvA, een afvalintercommunale voor maar liefst 15 steden en gemeenten, heeft de ambitie om voor haar site in Schendelbeke (Geraardsbergen) geleidelijk aan over te schakelen van compostering naar processen die meer hoogwaardige eindproducten opleveren. Hierbij worden twee projecten uitgevoerd.

Via het project ‘Groene grondstof: van groenafval naar bio-moleculen’ zal GLIMPS.bio onderzoeken of het haalbaar is om biomoleculen te winnen uit groenafval (zoals bermmaaisel, houtafval, Japanse duizendknoop …) en wat het marktpotentieel is om die moleculen te verwerken in cosmetica, voeding en andere toepassingen.

Via het project ‘Ecogrondstoffenhandel ILvA: biochar uit groenafval uitgetest’ bekijkt INNEC cvba de mogelijkheden om een houtskoolkoolachtige stof, ook wel biochar genoemd, te produceren uit groenafval (afkomstig uit bijvoorbeeld kerstbomen, riet, zeefoverloop, boomstronken, frambozensnoeihout en haagsnoeisel). Deze stof kan namelijk gebruikt worden als turfvervanger in potgrond, als bodemverbeteraar, in filtertoepassingen of als additief in (vee)voeding.

Circulaire ketenprojecten

De omschakeling naar een duurzame en circulaire economie is een speerpunt voor de Provincie Oost-Vlaanderen. Om deze omschakeling een duwtje in de rug te geven, lanceert het provinciebestuur jaarlijks een subsidieoproep voor circulaire ketenprojecten. De eerstvolgende oproep wordt in het voorjaar van 2022 verwacht. Het volledige reglement en het aanvraagformulier zijn terug te vinden op de webpagina.

“De vijf goedgekeurde projecten dragen bij aan de omschakeling naar een duurzame en circulaire economie in Oost-Vlaanderen. Niet alleen zetten ze daarbij in op een duurzaam gebruik van grondstoffen, ze dragen ook bij aan innovatie, nieuwe economische activiteiten en tewerkstelling in onze provincie.”

An Vervliet, gedeputeerde bevoegd voor Economie

Nieuwe fiets- en voetgangersonderdoorgang Drongensesteenweg geopend

De nieuwe fiets- en voetgangersonderdoorgang onder de Drongensesteenweg werd op woensdag 18 augustus 2021 plechtig geopend. De onderdoorgang biedt een veilige en vlotte route onder de Drongensesteenweg en verbetert de doorstroming van het gemotoriseerd verkeer.

Om de onderdoorgang te realiseren is gebruikgemaakt van de bestaande Griendijkbrug, waarvan de vloerplaat en de wanden gedeeltelijk zijn behouden. De onderdoorgang is naast de bestaande brug gebouwd en ermee verbonden. Een nieuwe dakplaat gaat zowel over de nieuwe onderdoorgang als over de oude Griendijkbrug. In het midden van de onderdoorgang is een lichtschacht voorzien tussen de beide rijrichtingen van de Drongensesteenweg om meer natuurlijk licht binnen te brengen. De nieuwe fiets- en voetgangersonderdoorgang is een belangrijke schakel in het ‘Westerringspoor’. Deze fietsroute verbindt Oostakker met het station Gent-Sint-Pieters via de Muide, Wondelgem, Mariakerke en de Brugse Poort.

De fietsroute Westerringspoor wordt dé fietsring rond Gent. Deze tunnel is daarin een belangrijke schakel. Iedereen kan nu kilometerslang op een breed fietspad autovrij én conflictvrij in één vloeiende lijn met de fiets van de Bourgoyen tot de Watersportbaan. Dit is het kwaliteitsniveau waar we voor de hele route, en eigenlijk voor de hele stad, naar streven.

Filip Watteeuw, schepen van Mobiliteit

De fiets is in Vlaanderen al langer aan een opmars bezig en die positieve fietstendens willen we verder stimuleren. Daarom trek ik de Vlaamse fietsinvesteringen in 2021 fors omhoog tot maar liefst 355 miljoen euro. Deze nieuwe fietstunnel en -onderdoorgang is een mooi voorbeeld van samenwerken tussen de Stad Gent, Vlaanderen, de provincie én Europa om vanuit een gedeelde fietsambitie snel te zorgen voor meer en betere fietspaden en fietssnelwegen.

Lydia Peeters, Vlaams minister van Mobiliteit

De Provincie Oost-Vlaanderen werkt samen met verschillende partners aan de versnelde uitbouw van het netwerk van fietssnelwegen. Met deze fietsonderdoorgang is een belangrijke missing link op de fietssnelweg F400 – de fietsring rond Gent – weggewerkt.

Riet Gillis, gedeputeerde Provincie Oost-Vlaanderen

De onderdoorgang werd gefinancierd door de Stad Gent, EFRO (Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling), het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV) en de Provincie Oost-Vlaanderen.

  • Totale kostprijs: 2 642 868 EUR
  • Stad Gent: 827 468 EUR
  • EFRO: 915 400 EUR
  • AWV: 600 000 EUR
  • Provincie Oost-Vlaanderen: 300 000 EUR

Provinciebestuur bereidt het Kloosterbos in Wachtebeke voor op brandrisico

Naar aanleiding van de voorbije droge zomers, stelde het provinciebestuur in 2020 een nood- en interventieplan op voor het Kloosterbos. In samenwerking met de betrokken brandweerzone Centrum en de lokale autoriteiten van Wachtebeke is een plan uitgewerkt dat een snelle en doortastende interventie bij brand moet mogelijk maken. Om de parate terreinkennis bij het brandweerkorps te verhogen, organiseerde brandweerzone Centrum op donderdagavond 12 augustus een grootschalige brand- en zoekoefening in het Kloosterbos. Het scenario van de oefening was een combinatie van verschillende levensechte situaties.

“Dit 125 ha bosgebied bestaat o.a. uit waardevol heidegebied en grote percelen dennenbomen. Beide biotopen zijn bij droogte brandgevoelig. Natuurherstel na een brand is niet evident: het kost handenvol geld en het duurt decennia vooraleer de eerste resultaten weer zichtbaar zijn. Daarom is het belangrijk om niet alleen branden te vermijden, maar ook goed voorbereid te zijn op een eventuele brand. Een nood- en interventieplan en oefeningen dragen daar zeker tot bij.”

gedeputeerde Riet Gillis, bevoegd voor Natuur en Klimaat

Interventie, maar vooral preventie

In dit noodplan is het Kloosterbos door de interventiediensten opgedeeld in acht verschillende deelzones, zodat een mogelijk brandhaard in het 125ha bos snel te lokaliseren is. In totaal zijn 45 kleine, maar opvallend oranje infobordjes op het domein aangebracht. Elk bordje vermeldt het noodnummer 112 en het ‘adres’ in het Kloosterbos, een combinatie van cijfers en een letter gaande van zone A tot en met H. Zo kan de melder beter de locatie van de brand in het bos aan de hulpdiensten meedelen.

Bij het opstellen van het noodplan is ook rekening gehouden met de toegankelijkheid via voldoende brede en berijdbare paden. Zo kunnen brandweerwagens met blusmateriaal het bos inrijden.

“Behalve de weersomstandigheden waar we geen invloed op hebben, zijn terreinkennis en interventiesnelheid cruciale factoren om de omvang van een natuurbrand in te perken. Een belangrijke rol is weggelegd voor bezoekers van een bos of natuurgebied: wees waakzaam, rook niet en stook geen vuurtjes. Ik heb in mijn loopbaan gelukkig nog maar een paar kleine natuurbranden meegemaakt en ik wil dat ook graag zo houden.”

Jörge Engels, luitenant brandweerzone Centrum

Fragiel dennenbos omvormen tot weerbaar en biodivers bos

Een bos dat uit verschillende boomsoorten bestaat, is niet alleen goed voor de biodiversiteit. De variatie aan bomen draagt ook bij aan de weerbaarheid en de brandpreventie. In de loop van de 20ste eeuw werden in het Kloosterbos op grote schaal naaldbomen aangeplant voor de economische productie van hout. Daarom vormt de Provincie, die in 2002 eigenaar werd van het Kloosterbos, het bos opnieuw om tot een structuurrijk bosgebied met inheemse soorten zoals struikheide, berk en zomereik. Dat zijn de soorten die er oorspronkelijk floreerden. Door eenzijdige beplanting verschraalt de soortenrijkdom aan planten en dieren. Een eenzijdig bos is ook vatbaar voor plagen zoals vb. de letterzetter, de schorskever die dodelijk blijkt voor fijnsparbossen in het Waasland. Door de klimaatverandering  worden dergelijke homogene naaldbossen ook gevoelig voor droogte, met groter risico op brandgevaar. In loofbossen is het brandgevaar bij droogte beperkter.

Provinciebestuur maakt Het Gentbos integraal wandeltoegankelijk

In provinciaal natuurdomein Het Gentbos in Merelbeke werd een nieuw toegangspad aangelegd. Het pad voert bezoekers die gebruik maken van een rolstoel of buggy tot in het hart van Het Gentbos. Zo kunnen ook personen met een aangepaste mobiliteit er volop genieten van de natuur. Het provinciebestuur investeerde ruim 23 000 EUR in dit extra brede knuppelpad. Het pad is op woensdag 9 juni enthousiast ingewandeld door de bewoners van woonzorgcentrum Het Berkenhof uit Merelbeke.

“Elke inwoner heeft recht op nabije en toegankelijke natuur.  Voor rolstoelgebruikers is een bosbezoek niet vanzelfsprekend omdat er geen verharde paden zijn. Dit nieuwe pad verzoent twee werelden: het biedt een vlotte toegang aan personen met een aangepaste mobiliteit en respecteert de natuurlijke bodem.”

gedeputeerde Riet Gillis, bevoegd voor Natuur en Klimaat

Multifunctioneel en integraal toegankelijk

“Het is meer dan 20 jaar geleden dat ik nog eens in een bos kwam. Het is hier zo schoon. Ik ben blij dat ik hier nu weer kan komen. Als kind kwam ik hier dikwijls spelen en kastanjes rapen.”

Jeanine Van De Vyver, 84 jaar, afkomstig uit Dikkelvenne, woont in WZC Het Berkenhof

Het verhoogde houten pad vertrekt vanop de parking aan de Poelstraat, is 111 meter lang en voert bezoekers met een rolwagen meteen tot in het hart van het bos. Het pad eindigt op een droger deel van het bos, nabij de vijver en vlakbij de grote natuurspeelzone. Ideaal voor jonge gezinnen met kleine kinderen. Bezoekers worden meteen ondergedompeld in de natuurlijke bossfeer, die positief doorwerkt op lichaam en geest.

Het verhoogde pad staat op korte paaltjes en bestaat uit dwarse houten latten. Stevige stootranden verhinderen dat rolwagens naar beneden zouden rollen. Een draadnet bovenop zorgt voor antislip in winterse omstandigheden. Op een viertal plekken is extra verbreding aangebracht waar kan gewacht worden om tegenliggers te laten passeren. De informatieborden in het bos staan bewust laag opgesteld: op ooghoogte van rolstoelgebruikers en kinderen.

Het toegangspad werd met de hand gemaakt en geplaatst door het maatwerkbedrijf Natuur- en Landschapszorg uit Gent. Het provinciebestuur doet vaak een beroep op groenbedrijven uit de sociale economie. Zo geeft het provinciebestuur nieuwe kansen aan natuur en aan mensen.

In natte periodes biedt het pad ook een droge en veilige toegang aan alle wandelaars. Het Gentbos, zo’n 28 ha groot, is van nature een nat moerasbos en kan er aan lager gelegen ingangen soms modderig bij liggen.

Verharding droogt de bodem uit

Verharde paden in bossen en natuurgebieden zijn niet aangewezen omdat ze een deel van de bosbodem innemen. Zo wordt infiltratie van regenwater verhinderd en hebben planten minder ruimte om te groeien en bloeien. In Het Gentbos groeien vooral modderminnende beuken. Deze zijn bedreigd door lange periodes van droogte. Een verhoogde constructie op palen met spleten tussen de planken helpt tegen droogte, die door de klimaatverandering veroorzaakt wordt. Het regenwater vloeit doorheen het pad naar de grond en kan zo rustig infiltreren. De bodem blijft beschikbaar voor planten die graag in vochtige omgeving groeien. De typische flora van natte bossen, zoals bijvoorbeeld speenkruid, kan ongestoord uitgroeien en zich verder verspreiden. Dat de bodem niet plat getrappeld wordt, is bovendien zeer gunstig. Een echte win-win dus, zowel voor de bezoekers als voor de biodiversiteit van dit provinciaal natuurdomein.

Vernieuwd bezoekersonthaal

Vorige zomer werd de parking van Het Gentbos al volledig vernieuwd en heraangelegd met waterdoorlatende grasbetontegels en een aanpalende infiltratiezone met wadi. In het midden van de parking ligt een smalle klassieke betonstrook. Die is bewust aangelegd om het rijcomfort van rolstoelgebruikers, kinderwagens en fietsers te verhogen.

Fietsen – ook mountainbiken – blijft verboden in Het Gentbos. Er zijn daarom aan drie van de vier ingangen nieuwe fietsenstallingen geplaatst, onder meer op de parking aan de Poelstraat. Fietsers kunnen de fiets veilig stallen en vastmaken en te voet Het Gentbos intrekken.

Later dit jaar zullen nog enkele natte plekken op het vaste wandelparcours in Het Gentbos worden voorzien van een gelijkaardig knuppelpad.

Vanwege het natuurlijk gevoel en de sterke bosbeleving, valt Het Gentbos in de smaak bij de jeugd, wandelaars en aanhangers van yoga of bosbaden. Door de korte afstand tot de Oost-Vlaamse provinciehoofdstad, vinden veel Gentenaars er de weg naartoe.

8 op 10 kiest voor een thuisbatterij bij groepsaankoop zonnepanelen Provincie Oost-Vlaanderen

De Provincie Oost-Vlaanderen organiseert dit jaar voor de vijfde keer een groepsaankoop zonnepanelen. Al ruim 3 500 Oost-Vlamingen schreven zich in voor de nieuwste groepsaankoop. Zonnepanelen plaatsen is nog steeds een goede investering. Bij de inschrijvers kiest 80 % al voor een thuisbatterij!

Investeren blijft interessant

“Ook met het wegvallen van de terugdraaiende teller blijft de investering in zonnepanelen interessant voor zowel je portemonnee als het klimaat. Het rendement van je zonnepanelen ligt een pak hoger dan de opbrengst van je spaarboekje en na gemiddeld zeven jaar heeft je installatie zichzelf terugbetaald. Vanaf dan maken je zonnepanelen winst.”

gedeputeerde Riet Gillis, bevoegd voor Energie

Een gezin van vier personen met een verbruik van 4000 kWh, die 12 zonnepanelen plaatsen, betalen hiervoor 3 594,46 EUR. Hiermee kunnen zij gemiddeld op jaarbasis 365,26 EUR besparen op hun energiefactuur en hebben zij op 7,5 jaar hun investering terugverdiend. Dit komt neer op een rendement op jaarbasis van 15%.

Bovendien kan je via de groepsaankoop van de Provincie Oost-Vlaanderen ook een thuisbatterij toevoegen aan je installatie. Dit maakt je investering nog interessanter. Dankzij een thuisbatterij kan je je zelfconsumptie, dat is wat je zelf verbruikt van de energie die je opwekt, minstens verdubbelen. In de meeste gevallen kan de toevoeging van een batterij deze zelfconsumptie verhogen van gemiddeld 30% naar 60% of soms zelfs 80%.

Concreet zou dit betekenen dat hetzelfde gezin, door een thuisbatterij toe te voegen, een investering doet van 6 578,64 EUR. Hierdoor kunnen ze de jaarlijkse besparing op hun energiefactuur verhogen naar gemiddeld 706,23 EUR. Al na 7,3 jaar hebben ze hun investering terugverdiend en is hun rendement zelfs gestegen naar 17%.

Natuurlijk blijft het een aanzienlijk bedrag, maar er zijn heel wat mogelijkheden om deze investering gespreid te betalen. Ook binnen de groepsaankoop biedt de Provincie deze mogelijkheid aan.

Vorige week werden de eerste installaties geplaatst door de winnende leverancier.

Frank De Groote uit Oostakker, een van de deelnemers, koos bewust om nog zonnepanelen te plaatsen.

Frank vertelt: “Ik heb gekozen voor de groepsaankoop van de Provincie Oost-Vlaanderen voor Zonnepanelen. In functie van mijn revalidatie heb ik een zwemspa in mijn tuin geplaatst. In die optiek is het voor mij interessant om dat te gaan doen. En gezien de prijzen van energie die altijd maar stijgen, is het zeker nog interessant om daarmee verder te gaan.”

Frank voegde ineens ook een batterij toe aan zijn installatie.

Nog een maand om in te schrijven

Interesse in zonnepanelen? Inschrijven voor de groepsaankoop kan nog tot en met vrijdag 16 juli 2021. Schrijf je vrijblijvend in op www.oost-vlaanderen.be/zonnepanelen en ontvang meteen een persoonlijk voorstel op jouw maat.

Sluit je huis aan op de zon en bespaar op jouw energie!